Wat betekent "zijn"?

30 jaar geleden was "zijn" voor mij een abstract gegeven...

Wat wilden ze nu eigenlijk zeggen met "zijn"?

Waarom willen we de dag van vandaag daar naartoe en hebben we veel nood aan "zijn"?

Vaag hoorde ik het begrip wel eens wanneer er iets over spiritualiteit gezegd werd en later dan ook in mijn persoonlijk ontwikkeling, alleen begreep ik toen niet wat dit concreet betekende. Wanneer iemand me zei "je moet meer zijn", voelde dat voor mij ongrijpbaar.

Want ik leefde in een wereld waarin actie, vooruitgang en resultaat centraal stonden en klonk het logisch dat je iets moest "doen" om ergens te geraken. Terwijl "zijn" eerder iets passiefs betekende, bijna als stilstaan terwijl het leven voorbijging.

Wat wilden ze nu eigenlijk zeggen met “zijn”? Bedoelden ze dat je niets meer moest ondernemen? Dat je geen ambitie meer mocht hebben? Dat je gewoon tevreden moest zijn met wat er is? Het paste niet in mijn referentiekader. Mijn identiteit was sterk verbonden met wat ik realiseerde, wat ik opbouwde en wat ik kon aantonen. Doen gaf richting, structuur en houvast. Zijn voelde als een leeg begrip zonder concrete invulling.

Als ik er nu op terugdenk, herinner ik me wel het gevoel van "zijn", dat ik zelfs als kind opzocht, omdat het een zalig gevoel was. Op een zomerdag in het groene gras gaan liggen en naar de wolken kijken om er figuren in te zien, was één van mijn bezigheden of wanneer ik bij een warme dag even de koelte op mijn kamer opzocht, gewoon met de venster open, liggend op mijn bed, de witte gordijnen volgen die door de warme wind bewogen, was een zalig gevoel van "zijn".

Toch merk ik vandaag dat het verlangen naar “zijn” groter is dan ooit. Steeds meer mensen voelen een nood om te vertragen, om stil te staan, om opnieuw verbinding te maken met zichzelf.

Door de ratrace waar alles sneller, efficiënter en productiever moet, ontstaat er een tegenbeweging. Mensen geven aan dat ze moe zijn, dat ze zichzelf onderweg ergens kwijtgeraakt zijn, dat ze wel functioneren maar niet meer echt "voelen". Misschien is de groeiende behoefte aan “zijn” geen trend, maar een natuurlijke correctie op een lange periode van overmatig “doen”.

Als we eerlijk zijn, is “zijn” helemaal geen nieuw fenomeen. Doorheen de geschiedenis hebben filosofen, mystici en spirituele tradities steeds gewezen op het belang van innerlijke aanwezigheid. Oude wijsheidstradities spraken al over stilte, contemplatie en bewustzijn. Wat vandaag misschien nieuw aanvoelt, is dat het collectief opnieuw naar de oppervlakte komt.

Na decennia waarin succes en maakbaarheid centraal stonden, voelen we dat er iets ontbreekt wanneer er geen innerlijke fundament is.

Vandaag wordt “zijn” vaak gekoppeld aan mindfulness, zelfzorg of vertraging. Soms wordt het zelfs verpakt als een product of ervaring die je kan aankopen. Toch is “zijn” geen extra activiteit die je toevoegt aan je agenda. Het is geen taak die je kan afvinken.

Het is een kwaliteit van aanwezigheid.

Het betekent dat je niet voortdurend vooruitloopt op wat nog moet komen, en dat je niet blijft hangen in wat al voorbij is.

Het betekent dat je jezelf niet herleidt tot je prestaties of je mislukkingen, maar dat je durft aanwezig te zijn bij wat er nu leeft.

Waarom hebben we daar vandaag zoveel nood aan? Waarschijnlijk omdat de constante druk om te presteren zijn tol eist. Onze lichamen en emoties geven ons signalen wanneer we te lang in overdrive staan. En omdat succes zonder verbinding met jezelf leeg kan aanvoelen. De behoefte aan “zijn” is in wezen een behoefte om thuis te komen in jezelf, los van verwachtingen en rollen.

“Zijn” betekent niet dat je stopt met ondernemen of creëren. Het betekent dat je vertrekt vanuit een andere basis. Acties die ontstaan vanuit innerlijke rust voelen vaak anders aan dan acties die voortkomen uit onrust of bewijsdrang.

Als ik terugkijk naar mezelf van dertig jaar geleden, dan zie ik hoe sterk ik geïdentificeerd was met wat ik deed. Hoe ik vaak terug grijp naar het bekende omdat dit mij een "zijn" gevoel geeft, maar uiteindelijk me niet uit mijn comfort zone brengt.

Het is een voortdurende oefening in bewustzijn.

Het is het vermogen om even stil te worden en te voelen wat er werkelijk speelt.

Het is de keuze om niet automatisch te reageren, maar bewust te antwoorden.

Het is de moed om ook in kwetsbaarheid aanwezig te blijven.

“zijn” is voor mij uiteindelijk niets anders dan thuiskomen in wie ik al bent.

Niet in de versie die ik probeer te worden om erkend te worden, maar in de kern die iemand die er altijd al was. Vaak zoeken we zoveel buiten onszelf, “zijn” herinnert ons eraan dat de diepste rust niet te vinden is in méér doen, maar in dieper aanwezig zijn.

Wat ooit een abstract begrip was, is voor mij een innerlijke ankerplaats geworden. Geen spectaculaire toestand, maar een subtiele verschuiving van binnenuit. En wie weet is het ook iets dat wat onze tijd nodig heeft:

Niet minder actie, maar meer bewustzijn in de actie.

Niet minder ambitie, maar meer aanwezigheid in wie wij zijn terwijl we onderweg zijn.

wanneer we die kern durven aanraken, verandert niet alleen hoe we leven, maar ook hoe we werken, liefhebben en creëren 💕